Wat is de MKB-winstvrijstelling?

De MKB-winstvrijstelling (Midden- en Kleinbedrijf winstvrijstelling) is een fiscale regeling die 12,7% van uw winst uit onderneming vrijstelt van inkomstenbelasting. Het is de meest toegankelijke fiscale regeling voor ondernemers in Nederland, omdat er — anders dan bij de zelfstandigenaftrek — geen urencriterium aan verbonden is. (Bron: belastingdienst.nl)

In de praktijk betekent dit dat bij elke €10.000 winst die u maakt, €1.270 wordt vrijgesteld van belasting. Bij een belastingtarief in de eerste schijf (35,70%) levert dit direct €453 netto besparing op — zonder dat u er iets voor hoeft te doen.

De MKB-winstvrijstelling geldt voor alle IB-ondernemers: eenmanszaken, vennoten in een VOF, en maatschapsleden. Ze geldt niet voor BV's — daar betaalt u vennootschapsbelasting in plaats van inkomstenbelasting.

Wie komt in aanmerking?

De MKB-winstvrijstelling is beschikbaar als u voldoet aan de volgende voorwaarden:

VoorwaardeDetails
U bent IB-ondernemerU drijft een onderneming voor de inkomstenbelasting (eenmanszaak, VOF-vennoot, maat)
U doet aangifte als ondernemerUw winst wordt belast in Box 1 als "winst uit onderneming"
Geen urencriteriumIn tegenstelling tot de zelfstandigenaftrek is géén minimum aantal uren vereist
Automatische toepassingDe Belastingdienst past de vrijstelling automatisch toe bij uw aangifte

Situaties waarin de MKB-winstvrijstelling niet geldt:

  • BV-directeuren (DGA's) — Een BV betaalt vennootschapsbelasting, geen inkomstenbelasting over de winst
  • Freelancers zonder ondernemersstatus — Als de Belastingdienst uw activiteiten als "resultaat uit overige werkzaamheden" classificeert
  • Hobbyisten — Activiteiten zonder winstoogmerk kwalificeren niet als onderneming

Hoe werkt de berekening?

De MKB-winstvrijstelling wordt berekend over de winst na aftrek van de zelfstandigenaftrek en eventuele startersaftrek. De berekeningsvolgorde is wettelijk vastgelegd: (Bron: belastingdienst.nl)

  1. Brutowinst — Uw totale omzet minus bedrijfskosten en afschrijvingen
  2. Minus zelfstandigenaftrek — €1.200 (alleen als u aan het urencriterium voldoet) (Bron: rijksoverheid.nl)
  3. Minus startersaftrek — €2.123 (optioneel, eerste 3 jaar als ondernemer)
  4. = Winst na ondernemersaftrekken
  5. Minus 12,7% MKB-winstvrijstelling — Berekend over de winst uit stap 4
  6. = Belastbaar inkomen uit onderneming

Belangrijk: de MKB-winstvrijstelling wordt berekend na de zelfstandigenaftrek. Dit betekent dat deze twee aftrekken cumulatief werken — u profiteert dubbel.

Geen urencriterium nodig

Dit is het grote verschil met de zelfstandigenaftrek. De MKB-winstvrijstelling vereist géén 1.225 uur per jaar. Dit maakt de regeling bijzonder waardevol voor:

  • Parttime ZZP'ers — Ondernemers die minder dan 24 uur per week aan hun bedrijf besteden
  • ZZP'ers naast loondienst — Wie een baan combineert met een eigen onderneming. Lees onze ZZP Naast Loondienst Gids voor de complete uitleg.
  • Seizoensondernemers — Wie niet het hele jaar door werkt
  • Starters in de opbouwfase — Wie nog niet genoeg uren maakt

Let op: als u niet aan het urencriterium voldoet, heeft u geen recht op de zelfstandigenaftrek (€1.200) en startersaftrek (€2.123). De MKB-winstvrijstelling wordt dan berekend over uw volledige winst — en u profiteert er dus altijd van.

Besparing per inkomensniveau

De werkelijke besparing van de MKB-winstvrijstelling hangt af van uw winstniveau en het belastingtarief dat van toepassing is. Hieronder de doorrekening voor vier veelvoorkomende situaties (met urencriterium): (Bron: berekening op basis van tarieven rijksoverheid.nl 2026)

BrutowinstZelfstandigenaftrekMKB-vrijstelling (12,7%)Belastbaar inkomenNetto belastingbesparing
€30.000−€1.200−€3.658€25.142€1.306 (35,70%)
€50.000−€1.200−€6.198€42.602€2.213 (35,70%)
€80.000−€1.200−€10.008€68.792€3.759 (gem. 37,56%)
€120.000−€1.200−€15.082€103.718€6.441 (gem. 42,7%)

Conclusie: hoe hoger uw winst, hoe meer de MKB-winstvrijstelling oplevert — omdat een groter deel van de vrijstelling valt in hogere belastingschijven. Bij een winst van €120.000 bespaart u bijna €6.500 per jaar.

Bereken uw exacte situatie met onze Netto Inkomen Calculator. Bekijk alle tarieven in de Belastingtarieven 2026 tabel.

Historische ontwikkeling

De MKB-winstvrijstelling is in 2007 ingevoerd als opvolger van de oude winstvrijstelling. Het tarief is door de jaren heen verlaagd:

PeriodeMKB-vrijstellingspercentageToelichting
2007–201312,0%Invoering als vaste vrijstelling
2014–201914,0%Verhoogd om ondernemerschap te stimuleren
2020–202214,0%Ongewijzigd ondanks COVID-crisismaatregelen
2023–202414,0%Ongewijzigd
2025–202612,7%Verlaagd als onderdeel van het Belastingplan — tegelijk met de afbouw van de zelfstandigenaftrek

De verlaging van 14% naar 12,7% betekent dat bij een winst van €50.000 de vrijstelling daalt van €6.832 naar €6.198 — een verslechtering van €634 per jaar. Gecombineerd met de dalende zelfstandigenaftrek (van €5.030 in 2023 naar €1.200 in 2026) wordt het steeds belangrijker om uw uurtarief hierop aan te passen. (Bron: rijksoverheid.nl — Belastingplan 2024-2027)

MKB-winstvrijstelling en andere aftrekposten

De volgorde van aftrekposten is wettelijk vastgelegd en heeft een cumulatief effect:

StapAftrekpostBedrag 2026Voorwaarde
1Zelfstandigenaftrek€1.200Urencriterium ≥ 1.225 uur
2Startersaftrek€2.123Eerste 3 jaar + urencriterium
3MKB-winstvrijstelling12,7% van restwinstAltijd
4Inkomstenbelasting35,70% – 49,50%Over belastbaar inkomen
5Heffingskortingenmax €3.115 + €5.685In mindering op belasting

Volledig rekenvoorbeeld als starter (eerste 3 jaar) bij €50.000 winst:

  1. Brutowinst: €50.000
  2. Zelfstandigenaftrek: −€1.200 → €48.800
  3. Startersaftrek: −€2.123 → €46.677
  4. MKB-winstvrijstelling: 12,7% × €46.677 = −€5.928 → €40.749 belastbaar inkomen

Vergelijk dit met €50.000 brutowinst zonder ondernemersaftrekken: €50.000 belastbaar. Het verschil van €9.251 levert bij 35,70% een besparing op van €3.303 per jaar.

Lees meer over de zelfstandigenaftrek in onze uitgebreide gids.

Invloed op de eenmanszaak-BV beslissing

De MKB-winstvrijstelling speelt een belangrijke rol bij de vraag: wanneer stap ik over van eenmanszaak naar BV? Bij een BV betaalt u vennootschapsbelasting (VPB) en heeft u géén recht op de MKB-winstvrijstelling.

Dit betekent dat het fiscale omslagpunt hoger ligt dan veel ondernemers denken:

  • Bij een winst van €80.000 bespaart de MKB-winstvrijstelling u circa €3.759. Dit voordeel vervalt bij een BV.
  • Pas bij een structurele winst boven €80.000–100.000 wordt een BV fiscaal voordeliger, ondanks het verlies van de MKB-winstvrijstelling en zelfstandigenaftrek.
  • Bij een winst rond €60.000–80.000 ligt het kantelpunt: de eenmanszaak (met MKB + zelfstandigenaftrek) is vaak nog voordeliger.

Lees de volledige analyse in onze Van Eenmanszaak naar BV Gids. Bereken uw situatie met de Netto Inkomen Calculator.

MKB-winstvrijstelling bij verlies

De MKB-winstvrijstelling werkt ook bij verlies — maar dan in uw nadeel:

  • Een verlies van €10.000 wordt verminderd met 12,7%: het verrekenbare verlies is dan €8.730
  • U kunt dus minder verlies verrekenen met toekomstige winst
  • Het effect: als u dat verlies later verrekent tegen 35,70% belasting, betaalt u €454 meer belasting dan zonder de MKB-regeling

Advies: bij een verwacht verliesjaar is het niet mogelijk om de MKB-winstvrijstelling uit te schakelen — deze is verplicht. Houd hier rekening mee bij uw verliesverrekening.

Tips om maximaal te profiteren

  • Maximaliseer uw winst vóór de MKB-berekening — Zorg dat alle zakelijke kosten correct zijn geboekt. Elke euro minder kosten = €0,127 meer vrijstelling.
  • Combineer met de zelfstandigenaftrek — Het urencriterium halen levert €1.200 extra aftrek op. Registreer al uw ondernemersuren nauwkeurig.
  • Parttime? Profiteer alsnog — Ook zonder urencriterium krijgt u de MKB-winstvrijstelling. Elke euro winst levert 12,7% vrijstelling op.
  • Overweeg pensioeninleg — De jaarruimte wordt berekend over uw Box 1-inkomen vóór de MKB-vrijstelling. Meer winst = meer pensioenruimte.
  • Bereken het BV-kantelpunt — Gebruik de Netto Inkomen Calculator om te zien bij welke winst een BV voordeliger wordt, rekening houdend met het verlies van de MKB-vrijstelling.

Veelgestelde vragen

Hoeveel is de MKB-winstvrijstelling in 2026?

De MKB-winstvrijstelling bedraagt 12,7% van uw winst uit onderneming (na aftrek van de zelfstandigenaftrek en startersaftrek). Dit percentage geldt sinds 2025 en is verlaagd van 14% in eerdere jaren. Bij een winst van €50.000 is circa €6.198 vrijgesteld, wat een belastingbesparing oplevert van ruim €2.200. (Bron: belastingdienst.nl)

Moet ik aan het urencriterium voldoen voor de MKB-winstvrijstelling?

Nee, de MKB-winstvrijstelling geldt voor alle IB-ondernemers, ongeacht het aantal gewerkte uren. Dit is het grote verschil met de zelfstandigenaftrek (€1.200), die wél het urencriterium van 1.225 uur per jaar vereist. Ook parttime ZZP'ers en ondernemers naast loondienst profiteren volledig van de MKB-winstvrijstelling.

Hoeveel bespaar ik door de MKB-winstvrijstelling?

De besparing hangt af van uw winstniveau en belastingschijf. Enkele voorbeelden: bij €30.000 winst bespaart u circa €1.306, bij €50.000 circa €2.213, bij €80.000 circa €3.759 en bij €120.000 circa €6.441. Hoe hoger de winst, hoe groter de besparing — omdat een groter deel in hogere belastingschijven valt. Bereken uw exacte situatie met de Netto Inkomen Calculator.

Werkt de MKB-winstvrijstelling ook bij verlies?

Ja, maar dan in uw nadeel. De MKB-winstvrijstelling verkleint uw verrekenbaar verlies met 12,7%. Een verlies van €10.000 wordt dan €8.730. Dit betekent dat u later minder verlies kunt verrekenen met toekomstige winst. Het is niet mogelijk om de MKB-winstvrijstelling bij verlies uit te schakelen.

Waarom is de MKB-winstvrijstelling verlaagd van 14% naar 12,7%?

De verlaging maakt deel uit van het Belastingplan 2024-2027. De overheid verlaagt de MKB-winstvrijstelling en de zelfstandigenaftrek om het verschil in belastingdruk tussen werknemers en zelfstandigen te verkleinen. De arbeidskorting is als compensatie verhoogd. (Bron: rijksoverheid.nl)

Verlies ik de MKB-winstvrijstelling als ik een BV opricht?

Ja. Bij een BV betaalt u vennootschapsbelasting (VPB) over de winst in plaats van inkomstenbelasting, en de MKB-winstvrijstelling geldt alleen voor IB-ondernemers. Dit betekent dat u bij de overweging eenmanszaak versus BV het verlies van de MKB-winstvrijstelling moet meenemen. Pas bij een structurele winst boven circa €80.000-100.000 weegt het lagere VPB-tarief op tegen dit verlies.

Geldt de MKB-winstvrijstelling ook als ik ZZP naast loondienst werk?

Ja, als uw ZZP-activiteiten kwalificeren als "winst uit onderneming" voor de inkomstenbelasting. U profiteert van de volledige 12,7% MKB-winstvrijstelling over uw ondernemingswinst — ongeacht of u ook in loondienst werkt en ongeacht het aantal uren. Dit maakt het bijzonder aantrekkelijk voor parttime ondernemers.

Deze tool is uitsluitend bedoeld als indicatie en vormt geen fiscaal advies. Raadpleeg een belastingadviseur voor uw specifieke situatie.