Wat is een digitale nomad?

Een digitale nomad is een ondernemer of freelancer die locatieonafhankelijk werkt. Dankzij internet kunt u als ZZP'er uw werk vanuit elke plek ter wereld doen — een café in Lissabon, een co-workingspace in Bali, of een appartement in Bangkok.

Maar fiscaal en juridisch is het niet zo simpel als uw laptop oppakken en vertrekken. Als ZZP'er met een Nederlandse onderneming heeft u te maken met belastingregels, BTW-verplichtingen, en sociale zekerheid.

Key Takeaway: de belangrijkste vraag is niet waar u werkt, maar waar uw fiscale woonplaats is. Dit bepaalt waar u belasting betaalt.

Fiscale woonplaats: waar betaalt u belasting?

Uw fiscale woonplaats (tax residency) bepaalt in welk land u inkomstenbelasting betaalt. De Belastingdienst kijkt naar uw duurzame band met Nederland: (Bron: belastingdienst.nl)

FactorBand met Nederland?Toelichting
WoningHeeft u een eigen of huurwoning in NL?Sterkste indicator
GezinWoont uw partner/kinderen in NL?Zeer sterke band
KVK-inschrijvingIs uw bedrijf geregistreerd bij KVK?Telt mee, niet doorslaggevend
BankrekeningenHeeft u NL-bankrekeningen?Secundaire factor
VerzekeringenHeeft u NL-zorgverzekering?Bij uitschrijving BRP vervalt verzekeringsplicht
Sociale bandenSportclub, kerk, verenigingen?Totaalplaatje telt

Vuistregel: als u uw woning in Nederland aanhoudt en/of uw gezin daar woont, blijft u binnenlands belastingplichtig — ongeacht hoeveel maanden u in het buitenland doorbrengt.

De 183-dagenregel uitgelegd

De 183-dagenregel gaat over dubbele belastingheffing. Als u meer dan 183 dagen per kalenderjaar in een ander land verblijft, kan dat land ook belasting willen heffen. Nederland heeft met veel landen belastingverdragen om dubbele heffing te voorkomen.

SituatieGevolg
<183 dagen in land XMeestal geen belastingplicht in land X (binnen verdragslanden)
≥183 dagen in land XMogelijk belastingplichtig in land X
Uitgeschreven uit BRP + verhuisdBuitenlands belastingplichtig in NL. Belasting in nieuwe woonland
Geen vaste woonplaatsComplex. Fiscale woonplaats wordt per geval beoordeeld

Belangrijk: de 183-dagenregel is geen vrijbrief. Zelfs bij minder dan 183 dagen kan een land belasting heffen als u daar een vaste inrichting (kantoor, werkplek) heeft.

BTW-verplichtingen vanuit het buitenland

Uw BTW-verplichtingen hangen af van waar uw klanten gevestigd zijn, niet waar u zelf werkt:

KlantBTW-tariefFactuurvereisten
Zakelijke klant in NL21% NL BTWNormaal Nederlands BTW-tarief
Zakelijke klant in ander EU-land0% (BTW verlegd)"BTW verlegd" + btw-id klant + ICP-opgave
Zakelijke klant buiten EUGeen NL BTWBuiten bereik NL BTW
Particuliere klant in EU21% NL BTW (als dienst)BTW van het land waar u gevestigd bent

Zolang u in Nederland geregistreerd bent voor de BTW, factureert u met uw Nederlandse BTW-nummer. Lees meer in onze BTW Vrijstellingen Gids en Internationaal Werken Gids.

Sociale zekerheid en verzekeringen

SituatieZorgverzekering NLSociale premies NLAdvies
Ingeschreven in BRPVerplichtJaU houdt alle NL-rechten
Uitgeschreven + tijdelijk EUVia S1-formulier (soms)Hangt af van EU-verordeningVraag A1-verklaring aan bij SVB
Uitgeschreven + buiten EUVervaltVervallen meestalReisverzekering + expat-zorgverzekering
Kort verblijf (<6 maanden)BehoudenJaAanvullende reisverzekering aanbevolen

A1-verklaring: als u als ZZP'er tijdelijk (max 2 jaar) in een ander EU-/EER-land werkt, kunt u een A1-verklaring aanvragen bij de SVB. Hiermee blijft u sociaal verzekerd in Nederland.

Lees meer over verzekeringen in onze ZZP Verzekeringen Gids.

Populaire bestemmingen en hun regels

LandDigital Nomad Visum?Max. verblijf (toerist)Belastingverdrag NL?Aandachtspunten
PortugalJa (D7/D8)90 dagen/180 dagenJaPopulair, veel expat-netwerk
SpanjeJa (Digital Nomad Visa)90 dagen/180 dagenJaBeckham-wet (laag tarief eerste jaren)
ThailandLTR Visa60 dagen (toerist)JaOfficieel geen werken op toeristenvisum
Indonesië (Bali)B211A Digital Nomad30 dagen (toerist)JaNieuw digital nomad visum sinds 2024
DuitslandNee (freelancer visum)90 dagen/180 dagenJaStrenge registratieplicht na 3 maanden
GriekenlandJa90 dagen/180 dagenJa50% belastingkorting voor 7 jaar

Stap-voor-stap: vertrekken als digitale nomad

  1. Bepaal uw plan: korte trip (paar maanden) of langdurig vertrek? Dit bepaalt of u zich moet uitschrijven uit de BRP
  2. Raadpleeg een belastingadviseur met internationale ervaring. De kosten (€200-500) voorkomen kostbare fouten
  3. Regel uw verzekeringen: zorgverzekering, aansprakelijkheidsverzekering, reisverzekering
  4. Vraag eventueel een A1-verklaring aan bij de SVB (voor EU-/EER-landen, max 2 jaar)
  5. Informeer uw boekhouder over uw plannen
  6. Check visumvereisten van uw bestemming. Gebruik een digital nomad visum als beschikbaar
  7. Zorg voor goede administratie: bewaar bewijs van waar u wanneer was
  8. Test uw setup: internetverbinding, tijdzones met klanten, werkritme

Veelgemaakte fouten

  1. Uitschrijven uit BRP zonder advies — Uitschrijving heeft grote gevolgen: verlies zorgverzekering, AOW-opbouw stopt, stemrecht vervalt
  2. Belastingverdragen negeren — check altijd of Nederland een verdrag heeft met uw bestemmingsland
  3. Werken op toeristenvisum — in veel landen is dit niet toegestaan
  4. Sociale zekerheid niet regelen — zonder A1-verklaring in de EU kunt u premies verschuldigd zijn in het werkland
  5. Administratie verwaarlozen — bewaar vliegtickets, accommodatieboekingen als bewijs
  6. Denken dat de 183-dagenregel een vrijbrief is — vaste inrichtingen en verdragsbepalingen spelen ook mee

Bereken uw netto inkomen met onze Netto Inkomen Calculator. Lees ook de volledige gids over internationaal werken.

Veelgestelde vragen

Moet ik als digitale nomad belasting betalen in Nederland?

Dat hangt af van uw fiscale woonplaats. Als u ingeschreven blijft in de BRP en/of uw woning en gezin in Nederland houdt, bent u binnenlands belastingplichtig. Pas na uitschrijving én verhuizing van uw levenscentrum wordt u buitenlands belastingplichtig.

Wat is de 183-dagenregel voor digitale nomads?

Als u meer dan 183 dagen per jaar in een ander land verblijft, kan dat land u als belasting-resident beschouwen. Belastingverdragen voorkomen dubbele heffing. Bij zelfstandige werkzaamheden gelden soms afwijkende regels.

Hoe zit het met BTW als ik vanuit het buitenland werk?

Uw BTW-verplichtingen hangen af van waar uw klanten zitten, niet waar u zelf bent. Zolang u in NL geregistreerd bent, factureert u met uw NL BTW-nummer. NL-klanten: 21%. EU-zakelijke klanten: 0% (verlegd). Buiten-EU: geen NL BTW.

Moet ik me uitschrijven uit de BRP als ik vertrek?

Als u langer dan 8 maanden per jaar buiten Nederland verblijft, bent u verplicht zich uit te schrijven. Uitschrijving heeft grote gevolgen voor zorgverzekering, AOW-opbouw, en stemrecht.

Wat is een A1-verklaring en heb ik die nodig?

Een A1-verklaring bewijst dat u sociaal verzekerd bent in Nederland. Dit voorkomt dubbele premies in het EU-/EER-werkland. Maximale duur: 2 jaar. Aanvragen bij de SVB.

Kan ik als ZZP'er op een toeristenvisum werken?

In de meeste niet-EU-landen is werken op een toeristenvisum technisch niet toegestaan. Sommige landen handhaven niet actief, maar u neemt een juridisch risico. Een digital nomad visum biedt zekerheid.

Deze tool is uitsluitend bedoeld als indicatie en vormt geen fiscaal advies. Raadpleeg een belastingadviseur voor uw specifieke situatie.